02
февраль
2026
Мұқағали Мақатаев апталығы
Мұқағали Мақатаевтың туғанына 95 жыл
Биыл қазақ поэзиясының заңғар тұлғасы, ұлттың рухани қазынасына айналған ұлы ақын Мұқағали Мақатаевтың туғанына 95 жыл толып отыр. Мұқағали — жүрекпен жазып, халықтың мұңын да, қуанышын да өлеңмен өрнектеген, қазақ әдебиетінде өшпес із қалдырған дара ақын.
Мұқағали Мақатаев 1931 жылы 9 ақпанда Алматы облысы, Нарынқол ауданы, Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның балалық шағы ауыр кезеңмен тұспа-тұс келді. Әкесі Сүлеймен Ұлы Отан соғысына аттанып, елге оралмайды. Бұл қайғы Мұқағалидың жүрегіне өшпестей із қалдырып, оның поэзиясынан терең сезім, мұң мен сағыныш болып көрініс тапты.
Алғашқы білімін ауыл мектебінде алған Мұқағали кейін түрлі салада еңбек етті: мұғалім болды, газет-журналдарда қызмет атқарды, радиода диктор, әдеби қызметкер болып жұмыс істеді. Ол өмірінің соңына дейін қаламын қолынан тастамай, поэзияға адал қызмет етті.
Мұқағали Мақатаевтың шығармашылығы — қазақ әдебиетінің асыл қазынасы. Ақын өлеңдерінде Отанға деген сүйіспеншілік, анаға құрмет, адамгершілік, махаббат, өмірдің мәні мен уақыттың қадірі терең суреттеледі. Оның өлеңдері қарапайым болғанымен, мағынасы терең, сезімге толы. Ақын «Өмірдастан», «Аққулар ұйықтағанда», «Фариза, Фаризажан», «Райымбек! Райымбек!», «Дариға жүрек», «Шуағым менің» сияқты поэмалары мен жыр жинақтары арқылы оқырманның жүрегінен мәңгі орын алды.
Әсіресе, «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы — ананың балаға деген махаббатын, адам мен табиғат арасындағы нәзік байланысты терең философиялық деңгейде ашып көрсеткен бірегей шығарма. Ал лирикалық өлеңдерінде ақын өз жанын, ішкі әлемін, арман-аңсарын жасырмай жеткізді.
Мұқағали Мақатаев поэзиясының басты ерекшелігі — шыншылдығы мен жүректен шығуы. Ол ешқашан жасандылыққа бармаған, «Менің өлеңім — менің өмірім» деп, шығармашылығын өз тағдырымен тығыз байланыстырған. Ақын:
«Поэзия — жанымның шырылы»
деп, өлеңді өмірінің мәні санады.
Бүгінде Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері мектеп бағдарламасына еніп, жас ұрпақты отансүйгіштікке, адалдыққа, мейірімділікке тәрбиелеуде. Ақынның мұрасы — ұлт руханиятының мәңгілік байлығы.
Мұқағали Мақатаевтың есімі мен шығармашылығы халқымен бірге жасай береді. Оның жырлары уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай, әр ұрпақтың жүрегіне жол таба береді. Ұлы ақынның рухы — қазақ поэзиясының мәңгілік шамшырағы.
Биыл қазақ поэзиясының заңғар тұлғасы, ұлттың рухани қазынасына айналған ұлы ақын Мұқағали Мақатаевтың туғанына 95 жыл толып отыр. Мұқағали — жүрекпен жазып, халықтың мұңын да, қуанышын да өлеңмен өрнектеген, қазақ әдебиетінде өшпес із қалдырған дара ақын.
Мұқағали Мақатаев 1931 жылы 9 ақпанда Алматы облысы, Нарынқол ауданы, Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның балалық шағы ауыр кезеңмен тұспа-тұс келді. Әкесі Сүлеймен Ұлы Отан соғысына аттанып, елге оралмайды. Бұл қайғы Мұқағалидың жүрегіне өшпестей із қалдырып, оның поэзиясынан терең сезім, мұң мен сағыныш болып көрініс тапты.
Алғашқы білімін ауыл мектебінде алған Мұқағали кейін түрлі салада еңбек етті: мұғалім болды, газет-журналдарда қызмет атқарды, радиода диктор, әдеби қызметкер болып жұмыс істеді. Ол өмірінің соңына дейін қаламын қолынан тастамай, поэзияға адал қызмет етті.
Мұқағали Мақатаевтың шығармашылығы — қазақ әдебиетінің асыл қазынасы. Ақын өлеңдерінде Отанға деген сүйіспеншілік, анаға құрмет, адамгершілік, махаббат, өмірдің мәні мен уақыттың қадірі терең суреттеледі. Оның өлеңдері қарапайым болғанымен, мағынасы терең, сезімге толы. Ақын «Өмірдастан», «Аққулар ұйықтағанда», «Фариза, Фаризажан», «Райымбек! Райымбек!», «Дариға жүрек», «Шуағым менің» сияқты поэмалары мен жыр жинақтары арқылы оқырманның жүрегінен мәңгі орын алды.
Әсіресе, «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы — ананың балаға деген махаббатын, адам мен табиғат арасындағы нәзік байланысты терең философиялық деңгейде ашып көрсеткен бірегей шығарма. Ал лирикалық өлеңдерінде ақын өз жанын, ішкі әлемін, арман-аңсарын жасырмай жеткізді.
Мұқағали Мақатаев поэзиясының басты ерекшелігі — шыншылдығы мен жүректен шығуы. Ол ешқашан жасандылыққа бармаған, «Менің өлеңім — менің өмірім» деп, шығармашылығын өз тағдырымен тығыз байланыстырған. Ақын:
«Поэзия — жанымның шырылы»
деп, өлеңді өмірінің мәні санады.
Бүгінде Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері мектеп бағдарламасына еніп, жас ұрпақты отансүйгіштікке, адалдыққа, мейірімділікке тәрбиелеуде. Ақынның мұрасы — ұлт руханиятының мәңгілік байлығы.
Мұқағали Мақатаевтың есімі мен шығармашылығы халқымен бірге жасай береді. Оның жырлары уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай, әр ұрпақтың жүрегіне жол таба береді. Ұлы ақынның рухы — қазақ поэзиясының мәңгілік шамшырағы.